De techniek

Het voorbeeld hiernaast laat een Juniperus zien die niet direct tot een klassieke bonsai kon uitgewerkt worden. Een andere aanpak is dus nodig. Mogelijkheden genoeg. In dit voorbeeld maken we er een vlotstijl van.

1. Selecteer de takken die een stam moeten worden. Haal de takken onderaan weg.
2. Zet de takken in draad en plaats ze opwaarts. Dit worden de nieuwe stammetjes.
3. In het voorbeeld kan je stammetjes meer naar voor of naar achter plaatsen. Dat geeft diepte. Dit kan niet altijd!
4. Plant op en zorg ervoor dat de stam helemaal onder de grond komt te zitten. Zo ook de wortelkluit. Bouw er zo nodig een heuvel grond rond.
5. Laat vrij uitgroeien.
6. Verpot na 2 à 3 jaar. Haal zo mogelijk het bovenste deel van de wortelkluit weg. Als er reeds voldoende andere wortels zijn tenminste.
7. Dun uit en kies verschillende hoogtes.
8. Verpot nog eens twee à 3 jaar later en zorg ervoor dat de oorspronkelijk, liggende, stam boven de grond uit steekt.
9. Reduceer het bovenstekende deel van de wortelkluit. In het geval er op de liggende stam voldoende wortels aanwezig zijn kan de originele wortelkluit eventueel volledig weggenomen worden.
10. Bouw verder uit tot een bonsai

Lees het volledige artikel:

https://bonsaivlaanderen.be/juniperus-in-de-vlotstijl/

Varianten

Een rechte boom die je plat legt zal een vlot opleveren met alle stammetjes, de voormalige zijtakken, netjes op een rij. Dat levert niet altijd een goede dieptewerking op.

Hierbij een reeks mogelijkheden om dit op te vangen.

1. Laat, mits bedraden, enkele bomen naar voor of naar achter hellen. De toppen zelf, zeker van de hoogste bomen, laat ze een beetje naar voor buigen.
2. Zet de stam in draad en breng bochten aan. Als dit nog mogelijk is. Zo ja, maak de bochten dan zo dat de zijtakken , de nieuwe stammetjes, meer naar voor of naar achter komen.
3. Leg enkele takken neer zodat ze de grond raken en ook wortels kunnen vormen. Doe dit op een natuurlijke manier, onregelmatig dus. Zo krijg je een spreiding van de stammetjes, net zoals in een bos.
4. Kies een dubbelstam om een vlot mee te maken. De achterste stam levert dan automatisch stammen op die verder staan.
5. Combineer al deze mogelijkheden.

Een beroemd voorbeeld

Picea jezoensis van Shinjii Suzuki

Wortelkluit van deze boom zat, zit, helemaal rechts maar is nog nauwelijks te zien. Het bovengrondse deel werd bijna helemaal weggehaald. Deze boom was een dubbelstam. Het originele is dat Suzuki de achterste stam stam boven de grond laat uitsteken. Helemaal links, voorste stam, zien we dat een zijtak nu fungeert als stam. Je zou een dergelijke boom zomaar kunnen tegenkomen in een bos waar de bosbouwer niet ingrijpt.

En de wortelkluit?

Moet de oorspronkelijke wortelkluit weg of niet? Of slechts gedeeltelijk?

Die vraag stelt zich alleen als er op de oorspronkelijke stam wortels ontstaan. En dat is bij een aantal soorten niet het geval.

Indien er wel wortels ontstaan

Neem stap voor stap de originele wortelkluit weg. Begin met het bovengrondse deel. Een jaar later kan dan de originele wortelkluit helemaal weggenomen worden.

Nadeel: je krijgt dan een zichtbare snoeiwond. Die kan je spontaan laten ingroeien, een beetje uitfrezen kan ook. Bij een beperkt aantal soorten, Japanse esdoorn bijvoorbeeld, zal er callus over groeien.

Indien er geen wortels ontstaan.

De boom blijft dan aangewezen op zijn originele wortelkluit. De wortels die in de grond zitten zullen uitgroeien en de rol van de wortels die niet meer in de aarde zitten overnemen. Je kan dan de bovengrondse wortels stapsgewijs wegnemen. Zorg ervoor dat het natuurlijk blijft en je kan eventueel enkele bovenstekende wortels dood maken. De boom mag zijn verhaal vertellen.

Tips

• Maak onderaan de stam, daar waar die grond raakt, insnijdingen. Dat zorgt ervoor dat er sneller wortels ontstaan.
• Let op voor ingroei van de liggende stam. Je ziet de draad niet omdat die ondergronds is. Later komt die stam deels bovengronds en zullen ingroeiwonden zichtbaar zijn. Dus, regelmatig wat grond wegkrabben om te controleren.
• Combineer de mogelijkheden. Wees creatief, experimenteer. Sommige bonsaika laten de stam zelf even sterk boven de grond uitsteken om dan weer de grond in te duiken. Je krijgt dan een soort brug. Zolang het maar natuurlijk blijft.
• Kies voor een langwerpige pot of platte steen. De lengte van de boom wordt daardoor versterkt.
• Hormoonpoeder gebruiken of niet? Dit kan om de vorming van wortels te stimuleren. Dit helpt niet bij alle soorten en voor andere is het dan weer overbodig. Raadpleeg de tabellen van de producenten. Rootone bijvoorbeeld.