Tweede Bonsai Biënnale Paterskerk Sint-Niklaas

fotografie: Rik Hustinx

Op 19 en 20 oktober 2024 organiseerde VBV Waasland haar tweede bonsaibiënnale in Sint-Niklaas. Weerom in de prachtig gerestaureerde voormalige Paterskerk. Er waren een heleboel lessen getrokken uit de eerste editie. Op drie vlakken werd er een grote vooruitgang geboekt. De selectie van de bomen verliep strenger, de opstelling zelf kreeg een volledig nieuw design en tenslotte was er de promotie en die wierp vruchten af. Bijna 900 bezoekers kwamen langs om al dat moois te bekijken.

De tentoonstelling

De keuze was duidelijk, er zouden enkel en alleen bonsai opgesteld worden van leden van VBV Waasland. En dat gebeurde ook.

Ruim een half jaar voor de tentoonstelling werden de leden uitgenodigd om bomen aan te bieden voor de tentoonstelling. Al deze mensen kregen bezoek van een tweetal leden van de stuurgroep. Uit die eerste selectie kwamen zowat tachtig bomen. De eigenaars kregen ook al tips mee voor verdere verbetering, bijvoorbeeld een andere pot of een detailbedrading om de bonsai te verfijnen.

Het doel was om vijftig bomen over te houden. In augustus kregen de eigenaren een tweede bezoek. Een tweede, strengere selectie leverde uiteindelijk 48 bonsai op die naar de tentoonstelling zouden komen. De eigenaren kregen tips mee over het opkuisen van de pot en de bodembedekking met mos.

Tenslotte werd ook in kaart gebracht welke tafeltjes er beschikbaar waren.

Opbouw

Ruim op voorhand werd een concept uitgewerkt dat moest aansluiten bij de ruimte van het voormalige kerkgebouw.

Na heel wat ontwerpen werd gekozen voor een dubbele U-vorm. De buitenste U met tafels op 96 cm hoogte en een diepte van 74 cm. Hier zouden de kleinere en middelgrote bomen komen.

Binnen die buitenste U een tweed U-vorm met tafels op 80 cm hoogte en 100 cm diepte. Plaats voor de grote stukken.

De twee U-vormen kregen met opzet ‘poten’ van ongelijke lengte. Asymmetrie zou beter uitnodigen om binnen te komen.

En dan de aankleding. Zwart contrasteert op een rustige manier met de witte muren van de kerk. Daarop een loper, niet in een harde kleur, maar in mooi blauwgrijs. Een hele investering in tijd en centen om zover te komen. Uit de vele reacties van de bezoekers leerden we dat ze het een geslaagde opstelling vonden.

En dan de tafeltjes. Bijna niemand in de club heeft voldoende gepaste tafeltjes die nodig zijn voor de eigen bomen. Geen probleem, de leden wisselden vlot tafel onder elkaar uit. Zelfs mensen die geen bonsai op de tentoonstelling hadden staan.

Een tip. De pootjes van een bonsaipot kunnen het blad van het tafeltje beschadigen. Daarom werden er op die pootjes overal viltje geplakt.

Een beetje hetzelfde verhaal bij de kusamono, de accentplanten. Pas toen alle bomen op hun plaats stonden werden de passende accentplanten uitgezet. Ook daar wisselden de leden hun materiaal.

Tenslotte de naamgeving. Altijd een beetje een discussie. Komen de namen van de eigenaren erop of niet?

Moeten die namen in het Nederlands of in het Latijn of doen we de twee? De keuze viel op Nederlands. Enkel daar waar er geen gangbare Nederlandse naam voorhanden was werd het toch Latijn. Alles netjes in kalligrafie in mooie houdertjes.

De kleine zaal

De kleine zaal zou het verlengstuk moeten worden van de grote tentoonstelling met shohin, suiseki, funsai en een tokonoma.

Dat gebeurde ook. Maar, de manier van opstellen, met de zwarte doeken en de blauwgrijze lopers werd hier niet doorgetrokken omdat we van mlening waren dat de witte doeken van vroeger ook wel zouden werken. Niet dus. Bovendien was het ‘volume’ dat we daar toonden niet zwaar genoeg voor die ruimte. Een les die we onmiddellijk trokken, bij een volgende editie gaan we die tweede ruimte anders aanpakken. Meer plaats ook voor de shohin en suiseki.

Op zich deed dit niets af aan de kwaliteit van de getoonde suiseki en shohin. Alleen, hun schoonheid kwam niet voldoende uit. Daar zal VBV Waasland zeker aan werken bij de derde editie.

De Tokonoma toonde een zware en oude Taxus met indrukwekkend dood hout. De scroll presenteerde ons ‘vosje’. Een werk van de Duitse Doris Maeter.

In die zaal vonden ook de demo|workshops plaats. Die konden non-stop op belangstelling rekenen van de bezoekers. Geen grote demo. Wel een workshop waarbij één ervaren bonsaika twee leden begeleidde in de vormgeving van hun boompje. Bedoeling was om bezoekers een inzicht te geven in wat vormgeving en bijhorende technieken kunnen betekenen.

Veel belangstelling

We mochten net geen 900 bezoekers verwelkomen. Daarbij mensen uit Nederland, Limburg en de kust. Een pak meer dan bij de eerste editie, toen waren het er 380.

Wat ook opviel, veel mensen vroegen om uitleg en niet minder dan 14 mensen schreven zich in voor de basiscursus die bij Waasland start in november. Volzet dus!

Nu even bekomen en reeds nadenken over de derde editie. Die zal meer dan waarschijnlijk in het voorjaar plaatsvinden om de bonsai in een andere gedaante te tonen.

Taal- of schrijffout opgemerkt? Laat het ons weten via support@bonsaivlaanderen.be