Project kwekerijplant 3
Cedrus deodara
tekst en illustraties: Marc De Beule
Starten met een nieuwe bonsai hoeft niet altijd te beginnen met een voorgekweekte startplant of een yamadori. Onze boomkwekerijen bieden een ruim assortiment aan bomen en struiken en daar zit vaak perfect materiaal tussen om mee aan de slag te gaan.
De startplant
voorjaar 2024
Cedrus deodara is een gemakkelijk te verkrijgen plant. Dit boompje was ruim 60 cm hoog en droeg overvloedig takken en loof. De stam vertoont een zachte beweging. Het geheel doet me denken aan een literati van deze soort, een boom die ik zag op een tentoonstelling in Spanje. Die richting wil ik uitgaan.
In eerste instantie wil ik de stam de kans geven om te verdikken. Er zullen tenminste voor twee jaar takken onderaan blijven staan.
De inspiratie komt uit Spanje
Dunnen en selecteren
Het teveel aan takken gaat er tussenuit. Zoals gezegd mogen er meer onderaan enkele overblijven.
Verder moeten heel wat takken ingekort worden en verdwijnen er zelfs secundaire takken. Vooral bovenaan moet er zeer veel materiaal weg.
Cedrus deodara loopt zeer gemakkelijk uit. Het is dus geen enkele probleem om takken sterk in te korten.
De stam is nu wel heel rank maar heeft zeer weinig tapsheid.
Daarom wordt de stam een heel eind ingekort en een zijtak zal de functie van stam overnemen. Dit takje is hoe dan ook dunner. De bestaande stamlijn komt trouwens nu al beter tot haar recht.
Najaar 2024
Het boompje is zeer sterk uitgelopen en de loofmassa verdubbelde zowat.
Kenmerkend zijn de zeer lange scheuten op onverhard hout. Het volgende seizoen worden dat echte houtige takken en kunnen ze zijtakjes ontwikkelen.
Een tweede beurt aan inkorten en selecteren is nodig.
Daarbij is het aanbevolen om ‘clusters’ – dat zijn plaatsen op dikkere takken waar drie tot vijf takken ontspringen op dezelfde plaats – uit te dunnen. Er mogen slechts één of twee van die takjes blijven staan.
Linksonder: na uitdunnen.
Midden en rechts: na het dunnen en inkorten.
Eerste vormgeving
Eind 2024, tijd om een de basisvorm vast te leggen. De keuze valt op een literati, Een ijle, ranke stijl waarvoor je geen dikke stam nodig hebt.
Een gebogen opgaande stijl zou mogelijk zijn, maar dan zijn er nog een paar seizoenen nodig om de stam te laten verdikken. Dat lukt behoorlijk bij Cedrus mits men gebruik maakt van offertakken.
De literati-stijl dus.
De stam vertoont een beperkte beweging, maar die volstaat. Meer en vooral sterkere bochten ogen niet natuurlijk bij deze soort. Een bonsai op de EBA tentoonstelling inspireerde me trouwens voor deze vormgeving.
De onderste takken zitten te laag, die verdwijnen en er mogen slechts korte jin overblijven.
Op de foto hiernaast staat de eerste tak, onderaan links er nog.
Ik besluit de beter vertakte tak rechts te behouden en te vormen als de karaktertak. Die linkse tak gaat dus ook weg.
Vormgeving
Een Cedrus laat zich gemakkelijk bedraden. Breng niet te vast aan omdat de bast nogal snel ingroeit.
Wekelijkse controle op ingroei zal nodig zijn vanaf eind maart.
Dikkere takken bieden veel weerstand. Vandaar dat spandraden de vormgeving moeten ondersteunen.
De karaktertak wordt een vallende tak met in de toekomst twee of zelfs drie loofpartijen.
De takken daarboven worden netjes gespreid en hebben een meer horizontaal karakter. Het komende seizoen zullen er zich tal van takjes ontwikkelen, die zullen het geheel meer volume geven.
De top gaat een beetje naar links en zet zo de zacht S-vormige lijn van de stam verder.
En verder?
De opdracht voor 2025 is duidelijk:
- water geven en ruim bemesten
- controleren op ingroei
- zo nodig de draad wegnemen en herbedraden
- niet snoeien
- in het najaar de nieuwe groei uitdunnen en inkorten
- fijn bedraden waar nodig
De groeiseizoenen daarna verlopen ongeveer gelijk. Alleen zal men in sommige delen van de boom de nieuwe groei mogen inkorten en zelfs uitdunnen.
Als de boom vitaal is, is verpotten naar een meer geschikte pot mogelijk vanaf 2027.
Met de tijd publiceren we hier foto’s en commentaar als opvolging van deze boom. Net zoals onze bonsai, een verhaal dat groeit!
Taal- of schrijffout opgemerkt? Laat het ons weten via support@bonsaivlaanderen.be
Mooi project
Ik heb zelf al een HEEL OUDE cedrus deodara.
Maar ik krijg er maar niet genoeg groei (sterke uitlopers) op.
Heb je tips qua verzorging of bemesting zodat ik hem meer volle pads kan laten krijgen
C deodara is een heel sterke plant, ook het wortelgestel doet het goed als bonsai. Ik merkte wel , ook bij een oud exemplaar, dat er in het jaar van verpotting – en soms zelfs het jaar erna – er een tragere groei was. Wacht hoe dan ook om de nieuwe groei te snoeien tot de nieuwe scheuten zeker een zevental cm lang zijn. Desnoods snoei je een heel jaar niet. Verder wil een Cedrus een voldoende diepe pot, dus planten in een lage schaal is niet aan de orde. Tenslotte, staat de boom sterk verankerd in de pot? Dit kan van levensbelang zijn. Succes!