tekst en foto’s: Marc De Beule
Op een half uurtje rijden van Tokyo station, combinatie trein, lijnbus, ligt Shunka-en, de bonsaituin van Kunio Kobayashi. Zelf noemt hij het een bonsai museum. Jaarlijks ontvangt hij er een paar duizend Japanse en buitenlandse gasten.
Een ‘must see’ voor elke bonsaika die Japan bezoekt.
Dit artikel is een tegelijk een teaser en een kleine gids voor jouw bezoek.
Of, geniet van de sfeer door de foto’s die we hier plaatsen. Bonsai als beleving! Ook dat is een deel van de hobby.


Een warm welkom
Bij aankomst krijg je steevast een welkom van een oudere medewerker. Achthonderd yen, net geen 8 euro is de toegangsprijs. Meteen ook de vraag waar je vandaan komt. En ja hoor, huize Kobayashi heeft de juiste vlag in huis. Eens het poortje door is het puur genieten, een halve dag is zo om. En tussendoor een ander vast ritueel. Je moet op de groepsfoto, vandaar die Belgische vlag dus.

In de loop van het bezoek wordt je binnen geroepen voor een tasje groene thee. In die ruimte staan ook de boeken die de meester in de loop der jaren samenstelde. De meeste daarvan zijn te koop. Daarbij ook het prachtige fotoboek ‘Shunkaen Bonsai museum’, boordevol prachtige foto’s van individuele bomen, opstellingen in de tokonoma en van de tuin zelf. 320 bladzijden genieten voor de prijs van zowat 80 euro. En als de meester thuis is, tekent hij jouw aankoop, met vermelding van jouw naam. In het romanjii, leesbaar voor ons dus.

De thee ruimte. En de plaats waar de meester zijn boeken voorziet van een opdracht.
De tuin
In de tuin staan jaar in jaar uit ruim 1000 bomen. Heel wat bonsai van hoge kwaliteit, waaronder verschillende bomen die de Kokofu tentoonstelling haalden. Enkele zelfs met de waardering ‘Important Bonsai Masterpiece’
In elk fotoboek van de laatste twintig jaar van de Kokufu tentoonstelling staan wel een paar bomen van Kobayashi.
Daarnaast staan er ook een massa bomen met een zeer hoog bonsai potentieel. Bomen waaraan hij en zijn team nog enkele jaren zullen werken om ze tot een topniveau te krijgen.
Bijzonder interessant eigenlijk. Je kan zien welke technieken men toepast.
De topstukken staan centraal rond een soort pleintje. Bij de toppers vooral veel zwarte dennen, Pinus thunbergii of kuro matsu in het Japans. Ook dominant aanwezig zijn de satsuki azalea. De reden is eenvoudig, Kunio leerde bonsai kennen via deze soort. Pas veel later kwamen er de traditionele bonsai soorten bij. Het is ook van dan af dat hij steeds meer waardering kreeg als bonsai sensei. Voor de traditionele Japanse Bonsai scene horen Satsuki er toch niet helemaal bij. Daar is trouwens de laatste twintig jaar verandering in gekomen.
De bonsai staan overal. Ook op platforms die gemaakt werden bovenop de ateliers. Alles is vrij toegankelijk. Geen echt toezicht ook. Al moet gezegd dat er permanent vijf tot tien mensen aan het werk zijn. Een Japanner verwacht nu eenmaal dat bezoekers evenveel discipline en respect hebben voor al dat moois dan zij zelf.
Een aantal bomen zijn te koop. Maar, je zal zelden prijzen zien. Het is ook geen goed idee om ernaar te vragen. Tenzij je echt de intentie (en de middelen) hebt om er eentje aan te kopen.
Niet evident om trouwens als particulier aan te kopen en het op een legale manier in Belgiƫ te krijgen.
Binnen
De hele benedenverdieping van de woning is ook open voor het publiek. Alles ingericht in een klassieke Japanse stijl. Op de grond liggen overal tatami, schoenen uit dus.
In een eerste grote ruimte staan een reeks prachtige tokonoma’s. Ze werden allemaal in een verschillende stijl ingericht. Jaar in jaar uit worden daar bonsai uit de tuin tentoongesteld. Dat is een opdracht die zeer vaak gegeven wordt aan de leerlingen. En uiteraard komt de meester zelf later even langs om alles te wijzigen. Meesterwerken waar alles bij elkaar hoort om het beeld te versterken. De bonsai, de scrol, het tafeltje, accenten, niets is toeval. Kobayashi beschikt dan ook over een zeer uitgebreide collectie aan tafeltjes en scrolls.
Verder in de binnenruimte, een beetje apart trouwens, staat de collectie antieke Chinese en Japanse potten. Die alleen al zijn op zich een fortuin waard. De dag van vandaag zijn het vooral de begoede Chinezen die de topstukken proberen terug te kopen.
En dan is er nog een grote ruimte waar regelmatig kleine tentoonstellingen een plaatsje vinden. Uiteraard alleen maar met traditionele kunsten als kalligrafie, ikebana en bonseki.
En als je echt geluk hebt gaan er dan ook demonstraties door.

Schoenen uit voor je binnen gaat. En ja, een Japanner lacht je vierkant uit mocht je gaten in je kousen hebben.

Tokonoma. Er zijn er een hele reeks verschillende stijlen.

Elke dag plaatst men andere bomen in de opstellingen. En bijna altijd hoort daar een andere scroll bij.
De ateliers
Er zijn een tweetal ateliers aanwezig. Eentje is er voor de leerlingen Ʃn voor de gelegenheid cursisten. Je kan inderdaad even een sessie vormgeving uitproberen. Tegen betaling uiteraard en mƩt foto. Niet echt een cursus of een workshop. In dezelfde kleine ruimte zijn altijd Ʃchte leerlingen aan het werk. Mensen die een jarenlagen opleiding volgen. Tijdens ons bezoek wat er onder andere een Mexicaan aan het werk. Die leerlingen moeten ook vaak inspringen om bezoekers te begeleiden, meestal omwille van de taal.
Leerlingen die later nog eens op bezoek komen blijven meestal een paar dagen. Van hen wordt dan verwacht dat ze gewoon meewerken. Toen wij er waren was Valentin Brose aanwezig. Hij verving dus onze gastheer.
De tweede werkruimte is veel groter. Daar werken de gevorderde leerlingen en de meester zelf aan de meest waardevolle bomen. Daar worden ook de bomen die verkocht zijn of die naar een tentoonstelling gaan in orde gezet. Daar kan je ook de immense voorraad zien aan tafeltjes en andere toebehoren.

Het kleine atelier aan de ingang. Hier mogen bezoekers vrij naar binnen.

Het kleine en vooral 'drukke' atelier. Hier kan je even iets uitproberen. Tegen een prijsje natuurlijk.

Het tweede atelier voor het betere werk. Only for 'top bomen'.
Genieten
Waar je ook kijkt, er is iets interessant, iets boeiend te zien. Het is stelen met de ogen. Elke bonsai zal met een overdosis aan informatie en indrukken buiten gaan. Veel fotograferen kan een oplossing zijn.

Even praktisch
Open
Elke dag van 10.00 tot 17.00u open, gesloten op maandag
Adres
Shinbori 1-29-16,
Edogawa-ku,
Tokyo,Japan
Hoe geraak je er?
Trein:
JR Sobu lijn, Kiowa station
dan
Keisei bus nr 76 (voor het station) tot Keiyo-guchi halte. Dan een paar minuutjes wandelen tot de tuin.
Site van de tuin:
http://www.kunio-kobayashi.com/















































































Was weer een mooie reis, mis Japan.
In 2026 Maleisiƫ en in 2027 of 2028 dan terug Japan, maar dan helemaal anders?