Bonsai Taikan ten deel 1 De tentoonstelling

Variatie in opstellingen

In tegenstelling met de Kokufu presenteert de Taikan Ten de bonsai in vrij veel verschillende opstellingen. De organisatie biedt zelf een eenvoudige maar verzorgde opstelling. Daarnaast zijn er verschillende tuinen en verenigingen, coöperatieven, die gaan voor een eigen manier van presenteren. De aanpak is echter altijd stijlvol en verzorgd. Dat in tegenstelling met de Kokufu waar de hele opstelling, zeker de achtergrond zeer dringend aan vernieuwing toe is.

Hiernaast een erg uitgewerkte opstelling met blauw als hoofdkleur.

Wat ook opviel, alle bonsai werden goed belicht en dat is op de Kokufu helemaal niet het geval.

S-cube

S-cube is in feite een bedrijf onder impuls van Morinae, één van de belangrijkste spelers op de bonsai markt in Japan. Het bedrijf, met zetel in Saitama, mag gezien worden als een grote verdeler die werkt met bonsai van een heleboel kleinere tuinen. Daaronder ook absolute topstukken.

De opstelling, bijna volledig in het zwart, doet denken aan een reeks tokonoma’s. Een moderne versie dan. Bijna elke boom heeft zijn eigen scroll en een suiseki of kusamono als accent.

Elke boom komt perfect tot zijn recht, ook al omdat ze allemaal voldoende ruimte krijgen. Leuk om te fotograferen ook. Dat was gelukkig toegestaan.

Het zal niemand verwonderen dat in deze opstelling de allerbeste bonsai te bewonderen waren. Bijna toch.

Bij dergelijke tentoonstellingen is het de gewoonte dat er prijzen uitgereikt worden. Een traditie die inmiddels enthousiast in Europa overgenomen werd. Veelal zijn er enkele categorieën, coniferen, bladverliezers en vruchtdragers. Soms ook voor de kleinere maten.

Variatie

De geelbruine tafels werden verzorgd door de organisatie zelf. Daar konden individuele tuinen terecht.

Dat zorgde voor een verscheidenheid, zowel in de aard van wat men toonde als in de kwaliteit en opstelling.

Mede daarom denk ik dat de Taikan Ten wat moet onderdoen voor de Kokufu. De gemiddelde kwaliteit van de bomen zit wat lager. En vooral de ‘drukke’ tafels in de tentoonstelling doen de wenkbrauwen fronsen.

Sommige delen leken wat op een etalage waar men al te veel probeerde in te proppen.

Ook de opgehangen stukken, scrolls en foto’s, droegen niet altijd bij tot de presentatie. Te veel of niet voldoende kwaliteit.

Merkwaardig soms ook. Een tiental tafeltjes uit wortelhout netjes op een rij naast elkaar. Zonder een boom erop. Dat hoort eerder thuis in het verkoop gedeelte.

Of een reeks scrolls die op een twintigtal centimeter van elkaar opgehangen werden. Een meerwaarde?

Hoe dan ook, wie er in slaagde om tussen die drukke gedeelten de individuele bonsai te zien, kreeg toch heel wat materiaal van zeer hoge kwaliteit te zien. Maar, dat vroeg soms een beetje inspanning.

Suiseki

De kijkstenen waren prominent aanwezig op deze tentoonstelling. Vooral als accent bij een bonsai, maar ook als aparte opstelling. Daarbij kregen ze dezelfde opstelling als voor een bonsai, mét scroll en accent. Zonder uitzondering was dat een figuurtje. Geen planten dus.

Het viel me ook op dat heel veel van die suiseki niet op een dai stonden maar in een schaal met grind lagen. Die schalen waren suiban, schalen zonder een gat erin zodat ze water kunnen bevatten.

In de loop van de jaren had ik de kans om een tiental tuinen te bezoeken. Ook nu weer. Daar valt op dan men bijna altijd ook aandacht geeft aan stenen. Ik schrijf bewust ‘stenen’. Men maakt onmiddellijk onderscheid tussen suiseki, kijkstenen en stenen om iets op te planten.

We kennen de indeling van suiseki in berglandschappen, figuurtjes en zo verder. Maar in de tuinen verwijst men in de eerste plaats naar de vindplaats van de steen en heel vaak is dat de rivierbedding waar de steen gevonden werd.

In verschillende rivieren is het inmiddels verboden om nog stenen weg te nemen.

Potten

In Japan is een duidelijke revival bezig van het potten maken voor Bonsai. Tokoname was op een bepaald ogenblik bijna volledig stilgevallen qua productie. De ateliers van de oude meesters stonden leeg en alleen de coöperatieve die machinale potten verdeelde bleef actief.

Daar is duidelijk verandering in gekomen.

Enerzijds zijn er een reeks jonge pottenbakkers die vaak heel kunstige potten maken en die uitbundig gaan experimenteren. In de tentoonstelling werden de potten van een aantal artiesten getoond. Vaak met complexe beschilderingen of met een veelheid van bas reliëf. De kikker schijnt daarbij nogal populair te zijn.

Een oudere meester die wel altijd actief gebleven is toonde een enorme serie potten van precies dezelfde maat en vorm maar telkens met een ander handgeschilderd tafereel, 55 kunstwerkjes!

In de verkoop ruimte stonden sommige van die schalen te koop aangeboden. Met een pittig prijskaartje uiteraard.

Een andere trend is de verhoogde belangstelling voor antieke potten. Ook die kreeg de bezoeker te zien én te koop aangeboden. Prijzen boven de 1.000.000 yen zijn daarbij geen uitzondering. Veelal gaat het dan om Chinese potten.

Een bijzonder gevarieerde tentoonstelling dus met variatie in de opstelling.

Kokofu, Taikan Ten en de grote shohin tentoonstelling zijn beslist de toptentoonstellingen in Japan.

Voor wie inspiratie zoekt en de reis naar Japan kan maken!!!

Deel 2: Kusamono en de verkoopsruimte

Tip: klik op de foto’s om ze in het groot te bekijken.