Marcotteren is een vrij goed gekende techniek. De klassieke aanpak toch. Huub Behets gebruikt een alternatieve aanpak. Namelijk, betonneren!

Tekst: Huub Behets Foto’s: Erik Vandael en Huub

Elk jaar ontkiemen er in mijn huurtuin tientallen haagbeuken. Als ze niet sneuvelen bij het hakken zijn die op het einde van het seizoen zo’n 6-7 cm ‘groot’. Als ze dan de winter overleven en ze er ook nog staan na een groeiseizoen tussen prei of wortel, zijn ze eind van de zomer soms al 10-20 cm; en dan is het zonde om ze zomaar af te hakken of uit te trekken, dus gaan ze in een potje. Sommige jaren mogen ze nog een jaartje doorgroeien en dan? In 2013 had ik er zo’n 20-25, variërend van 10 tot 20 cm.

Mee naar huis om in te potten maar geen tijd. Dan maar in busseltjes samen in een grote pot. Sommigen met hun wortels net in de grond anderen wel 10 cm diep. En dan als goed gepensioneerde: geen tijd en bleven ze zo een jaartje staan. Het jaar nadien: waarschijnlijk moeilijk uit mekaar te halen, sommigen misschien met nieuwe wortels op de stam. Wat doen we hier mee? Allemaal samen marcotteren! Met beton! Vroeger had ik al geëxperimenteerd met marcotteren door insnoeren met een plaatje waar een gat in was, zelfs met een stuk van 25 centiemen, bij haagbeuk lukt dat vlot.

1.

Maart 2016. De start, de boompjes staan drie jaar in deze pot.

2.

Snelcement van Knauf

3.

Helpende handen

4.

De ‘vloer’ is gegoten, sommige boompjes waren een beetje geordend en bedraad

5.

Afgedekt met gemalen sphagnum, split en wat oude bonsaimengeling.

Omdat ze nu eigenlijk in een goede ‘bosformatie’ stonden zou ik ze allemaal ineens marcotteren.

En zoiets doe ik dan op de vergadering; lukt het dan hebben de leden iets speciaal gezien, lukt het niet dan weten ze hoe het niet moet. Éen ding weet ik al dat er fout is gebeurd: ik had geen gietgaten gemaakt en de cement sloot wat te strak aan aan de pot en kregen de wortels onder het beton zo goed als geen water… daardoor zijn er wel enkele boompjes afgestorven.

Op die dag werd een beetje van de losse toplaag afgeschud en dan werd er snelcement tussen de stammetjes gegoten. Als het cement hard was werd er een laag fijngehakt veenmos aangebracht en daarop een laag split. Als de stammetjes dikken snoeren ze zichzelf in want het beton geeft niet mee. Ik rekende er op dat de meeste boompjes dit wel zouden overleven en dat ze in de aangebrachte laag fijngehakt veenmos nieuwe wortels zouden maken.

Nu 2 jaar later: ik had al eens geprutst met een stokje en inderdaad er waren wortels aanwezig. Maar nu? Zijn er voldoende om alle wortels onder de cement weg te nemen? Laat ik de cement nog een jaartje zitten?

6.

Maart 2022. Men kan duidelijk de lagen zien: oude potgrond, de betonlaag en de nieuwe wortellaag.

7.

De oude grond wordt verwijderd

8.

Enkel de 4 dikste stammetjes hadden nog levende wortels onderin.

9.

Het loof wordt wat ingekort

10.

Thuis wordt met een plamuurmes de wortellaag gescheiden van het beton

11.

Een tevreden bonsaika.

Als je zo raar doet (betonneren) op een vergadering laat ge ook het resultaat zien op een vergadering. Heel de boel dus uit de pot en inderdaad er ligt een laag nieuwe wortels op het beton.

Bij controle onder de cement bleken al veel oude wortels afgestorven. De wortelhaak er in en voor die paar dikkere wortels de grote concaaftang. Al snel stond er een ‘bos’ op tafel maar wel met stukjes resterende stam, nog vast in het beton. Thuis ga ik de laag met nieuwe wortels scheiden van de beton en dan oppotten. Voor de zekerheid en al voor de vormgeving werd ook het loof gedeeltelijk ingekort.

Een dagje later thuis: Het scheiden van de wortelpartij van de betonschijf ging vrij vlot, de dunnere boompjes kon ik afsteken met een scherp plamuurmes, voor de dikkere (1-1.5cm) had ik en zaagje nodig.

De mat was sterk genoeg, als ik de grootste boom bij de stam opnam bleef de rest er gewoon aanhangen.

Het ‘bos’ werd in een voorlopige drumschaal geplaats die net groot genoeg was (sjans hé, dat ik die had staan). Eerst een goede drainagelaag van grofkorrelige bims, dan mijn gewone mengeling: bims, lava, zeoliet en akadama. Het geheel werd door middel van 4 bamboestokjes stevig verankerd aan de pot. Na een gietbeurt en een laatste foto kon de boom onder zeil voor een paar weken, onder een vliesdoek dat normaal dient als winterbescherming. De plaatsing van de bomen valt vrij goed mee, ondanks het feit dat ze ‘random’ in de grond gezet waren. Volgend verpotseizoen kunnen er mogelijk enkele kleinere boompjes bij geplant worden, ik heb genoeg keuze in de collectie.

11.

Opgepot.

12.

Allemaal in loof. Geen enkel boompje is afgestorven!